แนวข้อสอบ เจ้าพนักงานพัสดุปฏิบัติงาน สำนักปลัดกระทรวงสาธารณสุข

ตามระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 ข้อ 25 องค์ประกอบของคณะกรรมการพิจารณาผลการประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ คณะกรรมการพิจารณาผลการสอบราคา คณะกรรมการซื้อหรือจ้างโดยวิธีคัดเลือก และคณะกรรมการตรวจรับพัสดุ ประกอบด้วย ประธานกรรมการ 1 คน และกรรมการอย่างน้อย 2 คน ซึ่งแต่งตั้งจากข้าราชการ ลูกจ้างประจำ พนักงานราชการ พนักงานมหาวิทยาลัย พนักงานของรัฐ หรือพนักงานของหน่วยงานของรัฐที่เรียกชื่ออย่างอื่น

ตามพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 มาตรา 96 วรรคสอง กำหนดว่า การจัดซื้อจัดจ้างที่มีวงเงินเล็กน้อยตามที่กำหนดในกฎกระทรวง จะไม่ทำข้อตกลงเป็นหนังสือก็ได้ แต่ต้องมีหลักฐานในการจัดซื้อจัดจ้างนั้น และตามกฎกระทรวงกำหนดวงเงินการจัดซื้อจัดจ้างพัสดุโดยวิธีเฉพาะเจาะจง วงเงินการจัดซื้อจัดจ้างที่ไม่ทำข้อตกลงเป็นหนังสือ และวงเงินการจัดซื้อจัดจ้างในการแต่งตั้งผู้ตรวจรับพัสดุ พ.ศ. 2560 ข้อ 2 กำหนดวงเงินไม่เกิน 100,000 บาท

ตามระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 ข้อ 78 กำหนดว่า ในการจัดซื้อจัดจ้างที่มีวงเงินเล็กน้อยไม่เกิน 100,000 บาท จะไม่ทำข้อตกลงเป็นหนังสือไว้ต่อกันก็ได้ แต่ต้องมีหลักฐานในการจัดซื้อจัดจ้างนั้น และตามข้อ 79 ในกรณีที่การจัดซื้อจัดจ้างมีวงเงินเล็กน้อยไม่เกิน 100,000 บาท จะแต่งตั้งบุคคลหนึ่งบุคคลใดเป็นผู้ตรวจรับพัสดุก็ได้ ดังนั้น ในการจัดซื้อจัดจ้างพัสดุวงเงินไม่เกิน 500,000 บาท ต้องมีเอกสารประกอบการจัดซื้อจัดจ้างเป็นหลักฐาน

ตามพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 มาตรา 56 (2) กำหนดให้การจัดซื้อจัดจ้างพัสดุโดยวิธีเฉพาะเจาะจงใช้ในกรณีต่างๆ เช่น การจัดซื้อจัดจ้างพัสดุที่มีวงเงินไม่เกินวงเงินตามที่กำหนดในกฎกระทรวง ซึ่งตามกฎกระทรวงกำหนดวงเงินการจัดซื้อจัดจ้างพัสดุโดยวิธีเฉพาะเจาะจง วงเงินการจัดซื้อจัดจ้างที่ไม่ทำข้อตกลงเป็นหนังสือ และวงเงินการจัดซื้อจัดจ้างในการแต่งตั้งผู้ตรวจรับพัสดุ พ.ศ. 2560 ข้อ 1 กำหนดให้วงเงินไม่เกิน 500,000 บาท

การจัดซื้อจัดจ้างพัสดุที่มีรายละเอียดคุณลักษณะซับซ้อน มีเทคนิคเฉพาะ หรือเป็นสินค้าหรือบริการที่ไม่ได้กำหนดไว้ในระบบข้อมูลสินค้า (e-catalog) จะต้องใช้วิธีประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ (e-bidding) ตามระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 ข้อ 31 เนื่องจากเป็นวิธีที่เหมาะกับการจัดซื้อจัดจ้างที่มีความซับซ้อนหรือมีเทคนิคเฉพาะ

ตามระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 ข้อ 30 การซื้อหรือจ้างที่มีวงเงินเกิน 500,000 บาท ให้หน่วยงานของรัฐจัดซื้อจัดจ้างโดยวิธีตลาดอิเล็กทรอนิกส์ แต่ปัจจุบันมีการแก้ไขตามหนังสือคณะกรรมการวินิจฉัยปัญหาการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ ด่วนที่สุด ที่ กค (กวจ) 0405.2/ว 410 ลงวันที่ 24 ตุลาคม 2565 กำหนดให้ใช้วิธี e-market กับการจัดซื้อจัดจ้างที่มีวงเงินเกิน 500,000 บาท แต่ไม่เกิน 5,000,000 บาท

ตามระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 ข้อ 29 การจัดซื้อจัดจ้างโดยวิธีประกาศเชิญชวนทั่วไป กระทำได้ 3 วิธี ได้แก่ (1) วิธีตลาดอิเล็กทรอนิกส์ (2) วิธีประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ (3) วิธีสอบราคา

ตามระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 หมวด 7 การจัดซื้อจัดจ้างพัสดุที่รัฐต้องการส่งเสริมหรือสนับสนุน สามารถใช้วิธีเฉพาะเจาะจงได้ เช่น ตามข้อ 168 (1) (ช) การจัดซื้อจัดจ้างพัสดุกับผู้ประกอบการวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม ข้อ 168 (1) (ซ) การจัดซื้อจัดจ้างพัสดุที่ผลิตหรือบริการโดยผู้ประกอบวิสาหกิจชุมชน เป็นต้น

ตามพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 มาตรา 9 วรรคหนึ่ง กำหนดให้การกำหนดคุณลักษณะเฉพาะของพัสดุที่จะทำการจัดซื้อจัดจ้าง ให้หน่วยงานของรัฐคำนึงถึงคุณภาพ เทคนิค และวัตถุประสงค์ของการจัดซื้อจัดจ้างพัสดุนั้น โดยต้องไม่กำหนดลักษณะเฉพาะของพัสดุให้ใกล้เคียงกับยี่ห้อใดยี่ห้อหนึ่ง เพื่อให้เกิดการแข่งขันอย่างเป็นธรรม

ตามพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 มาตรา 4 “ราคากลาง” หมายถึง ราคาเพื่อใช้เป็นฐานสำหรับเปรียบเทียบราคาที่ผู้ยื่นข้อเสนอได้ยื่นเสนอไว้ซึ่งสามารถจัดซื้อจัดจ้างได้จริงตามลำดับ

ตามระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 ข้อ 11 วรรคสาม กำหนดให้หน่วยงานของรัฐประกาศเผยแพร่แผนการจัดซื้อจัดจ้างประจำปีในระบบเครือข่ายสารสนเทศของกรมบัญชีกลาง (e-GP) และของหน่วยงานของรัฐตามวิธีการที่กรมบัญชีกลางกำหนด และให้ปิดประกาศโดยเปิดเผย ณ สถานที่ปิดประกาศของหน่วยงานของรัฐนั้น

ตามระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 ข้อ 11 แผนการจัดซื้อจัดจ้างประจำปีต้องประกอบด้วย (1) ชื่อโครงการที่จะจัดซื้อจัดจ้าง (2) วงเงินที่จะจัดซื้อจัดจ้างโดยประมาณ (3) ระยะเวลาที่คาดว่าจะจัดซื้อจัดจ้าง (4) รายการอื่นตามที่กรมบัญชีกลางกำหนด

ตามพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 มาตรา 20 คณะกรรมการนโยบายประกอบด้วย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังเป็นประธาน ปลัดกระทรวงการคลัง ปลัดกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม เลขาธิการคณะกรรมการกฤษฎีกา ผู้อำนวยการสำนักงบประมาณ อัยการสูงสุด อธิบดีกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น ผู้ทรงคุณวุฒิจำนวนไม่น้อยกว่า 5 คนแต่ไม่เกิน 7 คน โดยไม่มีผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดินเป็นองค์ประกอบของคณะกรรมการนี้

ตามพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 มาตรา 6 กำหนดให้กรมบัญชีกลางเป็นหน่วยงานที่มีหน้าที่ควบคุมดูแลการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุ

ตามพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 มาตรา 4 “หน่วยงานของรัฐ” ไม่รวมถึงรัฐวิสาหกิจที่เป็นบริษัทจำกัดหรือบริษัทมหาชนจำกัด ดังนั้นโรงแรมในเครือของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยจึงไม่ใช่หน่วยงานของรัฐตามความหมายของพระราชบัญญัตินี้

ตามพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 มาตรา 4 “การจัดซื้อจัดจ้าง” หมายถึง การดำเนินการเพื่อให้ได้มาซึ่งพัสดุโดยการซื้อ จ้าง เช่า แลกเปลี่ยน หรือโดยนิติกรรมอื่นตามที่กำหนดในกฎกระทรวง

พระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 มาตรา 8 กำหนดหลักการสำคัญ 4 ประการคือ คุ้มค่า โปร่งใส มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล และตรวจสอบได้ โดยไม่มีหลักการเรื่องความรวดเร็ว

พระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 มาตรา 8 กำหนดหลักการสำคัญไว้ 4 ประการ ได้แก่ คุ้มค่า โปร่งใส มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล และตรวจสอบได้

กำหนดให้มีคณะกรรมการในการดำเนินการซื้อหรือจ้างได้ 5 คณะ คือ (1) คณะกรรมการพิจารณาผลการประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ (2) คณะกรรมการพิจารณาผลการสอบราคา (3) คณะกรรมการซื้อหรือจ้างโดยวิธีคัดเลือก (4) คณะกรรมการซื้อหรือจ้างโดยวิธีเฉพาะเจาะจง (5) คณะกรรมการตรวจรับพัสดุ

ความโปร่งใส หมายถึง การที่การดำเนินการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุต้องกระทำโดยเปิดเผย เปิดโอกาสให้มีการแข่งขันอย่างเป็นธรรม มีการปฏิบัติต่อผู้ประกอบการทุกรายอย่างเท่าเทียมกัน มีระยะเวลาที่เหมาะสมและเพียงพอต่อการยื่นข้อเสนอ มีหลักฐานการดำเนินงานชัดเจน และมีการเปิดเผยข้อมูลการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุในทุกขั้นตอน

การแลกเปลี่ยนพัสดุมีกระบวนการดังนี้ (1) จัดทำรายงานขอแลกเปลี่ยนเสนอหัวหน้าหน่วยงานของรัฐเพื่อขอความเห็นชอบ (2) ตรวจสอบราคาประเมินและมูลค่าของพัสดุที่จะแลกเปลี่ยน (3) ดำเนินการตามวิธีการที่กำหนดสำหรับพัสดุที่จะรับแลกเปลี่ยน (4) ตรวจรับพัสดุและดำเนินการขอเบิกจ่ายเงินเพิ่มเติม (ถ้ามี) (5) จำหน่ายพัสดุที่นำไปแลกเปลี่ยนออกจากบัญชีหรือทะเบียน

การเบิกจ่ายเงินจากคลังต้องมีการกันเงินไว้เบิกเหลื่อมปี หรือได้รับอนุมัติจากกระทรวงการคลังให้เบิกจ่ายเงิน การเบิกต้องเป็นไปตามระเบียบและหลักเกณฑ์ที่กำหนด มีหลักฐานการเบิกจ่ายที่ถูกต้อง และอยู่ภายในวงเงินงบประมาณหรือเงินอื่นใดที่มีอยู่ โดยต้องไม่เบิกเงินจนกว่าจะถึงกำหนดหรือใกล้ถึงกำหนดจ่ายเงิน

มีผลให้หน่วยงานของรัฐต้องเก็บรวบรวม ใช้ และเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลของผู้ประกอบการ คู่สัญญา และบุคคลที่เกี่ยวข้องในกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างให้เป็นไปตามกฎหมาย ต้องมีมาตรการป้องกันความปลอดภัยที่เหมาะสม แจ้งวัตถุประสงค์ในการเก็บข้อมูล และไม่เปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลที่เกินความจำเป็น

ทุกข้อมีความสำคัญเท่ากัน ซึ่งประกอบด้วย วางตัวเป็นกลาง ปฏิบัติหน้าที่ด้วยจิตสำนึกและด้วยความโปร่งใส ตรวจสอบได้ มีความรับผิดชอบต่อผลของการปฏิบัติงาน ปฏิบัติต่อผู้เสนอราคาอย่างเท่าเทียมกัน ปฏิบัติหน้าที่โดยคำนึงถึงประโยชน์ของทางราชการ และไม่มีผลประโยชน์ทับซ้อน

การแก้ไขสัญญาต้องอยู่ภายในขอบข่ายแห่งวัตถุประสงค์เดิมของสัญญา โดยหน่วยงานของรัฐต้องพิจารณาเปรียบเทียบคุณภาพและประโยชน์ที่จะได้รับหลังแก้ไขกับวงเงินที่เพิ่มขึ้น (ถ้ามี) ทั้งนี้ ต้องปฏิบัติตามมาตรา 97 แห่งพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างฯ

ต้องบันทึกรายการตามที่คณะกรรมการนโยบายกำหนด ซึ่งโดยทั่วไปประกอบด้วย ชื่อรายการ รายละเอียดทรัพย์สิน (ยี่ห้อ รุ่น หมายเลขเครื่อง) รหัสครุภัณฑ์ วันเดือนปีที่ได้มา ราคาต่อหน่วย/ชุด/กลุ่ม แหล่งเงิน วิธีการได้มา สถานที่ตั้ง/หน่วยงานที่รับผิดชอบ และหมายเหตุ

กำหนดให้หน่วยงานของรัฐต้องบริหารการเงินการคลังอย่างมีวินัย โปร่งใส ตรวจสอบได้ มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล โดยใช้จ่ายเงินและทรัพย์สินอย่างคุ้มค่า ยึดประโยชน์ของประเทศเป็นสำคัญ มีความรับผิดชอบทางการคลัง และมีความเสี่ยงทางการคลังในระดับที่เหมาะสม

ผู้ใช้งานระบบ e-GP มี 4 ประเภทหลัก คือ (1) หัวหน้าหน่วยงานของรัฐหรือผู้รับมอบอำนาจ มีหน้าที่อนุมัติการจัดซื้อจัดจ้าง (2) หัวหน้าเจ้าหน้าที่ มีหน้าที่ควบคุมดูแลการจัดซื้อจัดจ้าง (3) เจ้าหน้าที่ มีหน้าที่ปฏิบัติงานบันทึกข้อมูล (4) ผู้ประกอบการ มีหน้าที่เสนอราคาและทำสัญญา

ต้องขออนุมัติจากผู้มีอำนาจตามระเบียบว่าด้วยการบริหารงบประมาณ พ.ศ. 2562 ซึ่งกำหนดให้การเปลี่ยนแปลงที่มีผลทำให้ลักษณะ ปริมาณ คุณภาพเปลี่ยน หรือเปลี่ยนแปลงสถานที่ก่อสร้าง ต้องได้รับอนุมัติจากสำนักงบประมาณ

การจัดทำบัญชีวัสดุควรแยกประเภทและชนิดของวัสดุตามการจำแนกประเภทรายจ่ายตามงบประมาณของสำนักงบประมาณ เช่น วัสดุสำนักงาน วัสดุไฟฟ้าและวิทยุ วัสดุงานบ้านงานครัว วัสดุก่อสร้าง เป็นต้น โดยให้มีการจัดทำบัญชีคุมแยกตามประเภทและชนิดของวัสดุ มีการเบิกจ่ายที่ถูกต้องตามระบบ FIFO

มีวัตถุประสงค์เพื่อให้การดำเนินการจัดซื้อจัดจ้างเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ มีการวางแผนและเตรียมการล่วงหน้า เพื่อลดความเสี่ยงในการจัดซื้อจัดจ้างที่ไม่ทันความต้องการใช้งาน และเพื่อประกาศให้สาธารณชนรับทราบ เป็นการเพิ่มความโปร่งใสและเปิดโอกาสให้มีการแข่งขันอย่างเป็นธรรม

สามารถจัดทำเป็นทะเบียนคุมพัสดุ โดยแยกประเภทเป็นครุภัณฑ์และวัสดุ กำหนดหัวตารางให้มีข้อมูลสำคัญ เช่น รหัสพัสดุ รายการ วันที่ได้มา ราคา แหล่งที่มา การเบิกจ่าย จำนวนคงเหลือ ใช้ฟังก์ชันเพื่อคำนวณยอดคงเหลือ ค่าเสื่อมราคา และจัดทำรายงานสรุปตามระเบียบพัสดุ

ส่วนราชการในส่วนภูมิภาคเก็บรักษาเงินได้ไม่เกินวงเงินที่กระทรวงการคลังกำหนด โดยปกติ สำนักงานในส่วนภูมิภาคเก็บได้ไม่เกิน 20,000 บาท หรือตามที่กระทรวงการคลังกำหนดเป็นกรณีพิเศษ หากเกินต้องนำฝากคลังหรือธนาคาร

ให้เจ้าหน้าที่พัสดุหรือผู้ที่รับผิดชอบในการปฏิบัติงานนั้นดำเนินการไปก่อน แล้วรีบรายงานขอความเห็นชอบต่อหัวหน้าหน่วยงานของรัฐ และเมื่อหัวหน้าหน่วยงานของรัฐให้ความเห็นชอบแล้ว ให้ถือว่ารายงานดังกล่าวเป็นหลักฐานการตรวจรับโดยอนุโลม ตามระเบียบฯ ข้อ 79

ข้าราชการสามารถเบิกค่าเช่าบ้านได้เมื่อได้รับคำสั่งให้เดินทางไปประจำสำนักงานในต่างท้องที่ และไม่มีที่พักอาศัยของตนเองหรือของคู่สมรสในท้องที่นั้น และทางราชการไม่ได้จัดที่พักอาศัยให้ โดยให้เบิกได้ตามสิทธิและหลักเกณฑ์ที่กำหนดในกฎหมายและระเบียบ

เป็นความผิดตามมาตรา 12 แห่งพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างฯ ซึ่งมีโทษจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงสิบปี หรือปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงสองแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ รวมถึงอาจถูกลงโทษทางวินัยและถูกดำเนินการตามกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้อง เช่น กฎหมาย ป.ป.ช.

เพื่อใช้ในการควบคุมและบริหารสินทรัพย์ของหน่วยงานภาครัฐให้มีประสิทธิภาพ สามารถติดตามและตรวจสอบสถานะของทรัพย์สิน การคำนวณค่าเสื่อมราคา และช่วยในการจัดทำรายงานการเงินของหน่วยงาน ทำให้ข้อมูลทรัพย์สินมีความถูกต้อง ครบถ้วน และเป็นปัจจุบัน

ในการพิจารณาคัดเลือกข้อเสนอโดยใช้เกณฑ์ราคาประกอบเกณฑ์อื่น หน่วยงานต้องกำหนดน้ำหนักของแต่ละเกณฑ์ โดยเกณฑ์ราคาต้องมีน้ำหนักไม่น้อยกว่าร้อยละ 40 สำหรับงานซื้อหรือจ้างที่ไม่ใช่งานก่อสร้าง แล้วรวมคะแนนด้านคุณภาพและด้านราคาเข้าด้วยกัน โดยผู้ที่ได้คะแนนรวมสูงสุดเป็นผู้ชนะ

เจ้าหน้าที่พัสดุต้องดำเนินการลงบัญชีหรือทะเบียนเพื่อควบคุมพัสดุ แยกเป็นชนิด และแสดงรายการตามตัวอย่างที่คณะกรรมการนโยบายกำหนด พร้อมทั้งเก็บรักษาใบตรวจรับไว้เป็นหลักฐานและดำเนินการเบิกจ่ายเงินให้แก่ผู้ขายหรือผู้รับจ้าง

รายการในรายงานขอซื้อขอจ้างประกอบด้วย เหตุผลและความจำเป็นที่ต้องซื้อหรือจ้าง ขอบเขตของงานหรือคุณลักษณะเฉพาะของพัสดุ ราคากลาง วงเงินที่จะซื้อหรือจ้าง กำหนดเวลาที่ต้องการใช้พัสดุ วิธีที่จะซื้อหรือจ้าง เหตุผลที่ต้องซื้อหรือจ้างโดยวิธีนั้น และแต่งตั้งคณะกรรมการต่างๆ

ต้องรายงานผลการตรวจสอบพัสดุประจำปีต่อผู้แต่งตั้ง (หัวหน้าหน่วยงานของรัฐหรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย) ภายใน 30 วันทำการนับแต่วันเริ่มดำเนินการตรวจสอบพัสดุ ตามระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างฯ ข้อ 213

หน่วยงานของรัฐควรดำเนินการตรวจสอบสภาพและรายงานต่อหัวหน้าหน่วยงานของรัฐเพื่อพิจารณาสั่งการให้ดำเนินการตามวิธีการจำหน่ายพัสดุตามระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างฯ ซึ่งอาจทำโดยการขาย แลกเปลี่ยน โอน หรือแปรสภาพหรือทำลาย

การดำเนินการจัดซื้อจัดจ้างที่เกี่ยวกับความมั่นคงของชาติตามมาตรา 56 (1) (ฉ) ให้ใช้วิธีคัดเลือก โดยเชิญชวนเฉพาะผู้ประกอบการที่มีคุณสมบัติตรงตามที่กำหนดซึ่งต้องไม่น้อยกว่า 3 ราย ให้เข้ายื่นข้อเสนอ เว้นแต่มีผู้ประกอบการที่มีคุณสมบัติตรงตามกำหนดน้อยกว่า 3 ราย

ผู้ยืมพัสดุต้องนำพัสดุนั้นมาส่งคืนในสภาพที่ใช้การได้เรียบร้อย หากเกิดชำรุดเสียหายหรือใช้การไม่ได้ ผู้ยืมต้องจัดการแก้ไขซ่อมแซมให้คงสภาพเดิม หรือชดใช้เป็นพัสดุประเภท ชนิด ขนาด ลักษณะและคุณภาพอย่างเดียวกัน หรือชดใช้เป็นเงินตามราคาที่เป็นอยู่ในขณะยืม

ในการเสนอราคาวิธี e-market แบบ RFQ ผู้เสนอราคาสามารถเสนอราคาได้เพียงครั้งเดียว โดยจะเสนอราคาผ่านระบบจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐด้วยอิเล็กทรอนิกส์ภายในวัน เวลาที่กำหนด ตามระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างฯ

มีวัตถุประสงค์เพื่อตรวจสอบความมีอยู่จริง ความครบถ้วน และถูกต้องของพัสดุเทียบกับทะเบียนคุม พร้อมทั้งตรวจสอบสภาพความชำรุดเสื่อมสภาพหรือสูญไปเพราะเหตุใด เพื่อใช้เป็นข้อมูลในการบริหารพัสดุและการดำเนินการเกี่ยวกับพัสดุที่เสื่อมสภาพหรือไม่จำเป็นต้องใช้งานต่อไป

หลักฐานการแลกเปลี่ยนพัสดุควรประกอบด้วย รายงานขออนุมัติการแลกเปลี่ยน เอกสารการประเมินราคาพัสดุที่จะแลกเปลี่ยน เอกสารเปรียบเทียบราคาพัสดุที่แลกเปลี่ยนกัน บันทึกการส่งมอบพัสดุที่แลกเปลี่ยน และหลักฐานการตัดจำหน่ายพัสดุออกจากบัญชีหรือทะเบียน

ข้อที่ไม่ใช่เหตุผลในการเลือกใช้วิธีคัดเลือก คือ การซื้อพัสดุจากต่างประเทศที่จำเป็นต้องระบุยี่ห้อเป็นการเฉพาะ เนื่องจากกรณีนี้อาจใช้วิธีเฉพาะเจาะจงได้ตามมาตรา 56 (2) (ซ) ส่วนวิธีคัดเลือกใช้กรณีเช่น ใช้วิธีประกาศเชิญชวนทั่วไปแล้วไม่มีผู้ยื่นข้อเสนอ หรือพัสดุมีคุณลักษณะเฉพาะเป็นพิเศษ

กำหนดให้หน่วยรับงบประมาณใช้จ่ายงบประมาณตามกฎหมายว่าด้วยงบประมาณรายจ่ายอย่างมีประสิทธิภาพ เกิดความคุ้มค่า บรรลุเป้าหมายและผลสัมฤทธิ์ โดยต้องดำเนินการให้เป็นไปตามแผนการปฏิบัติงานและแผนการใช้จ่ายงบประมาณที่ได้รับความเห็นชอบจากสำนักงบประมาณ

หน่วยงานของรัฐต้องประกาศราคากลางในระบบเครือข่ายสารสนเทศของกรมบัญชีกลางและหน่วยงานของรัฐ เป็นเวลาติดต่อกันไม่น้อยกว่า 3 วันทำการ และต้องมีการเปิดเผยไว้เป็นเวลาไม่น้อยกว่า 30 วัน หรือจนกว่าจะมีประกาศเปลี่ยนแปลง

การจัดทำเอกสารประกวดราคาด้วย Microsoft Word ควรใช้รูปแบบตามที่คณะกรรมการนโยบายกำหนด โดยจัดรูปแบบให้เป็นมาตรฐานเดียวกัน ใช้ตัวอักษรที่อ่านง่าย ขนาดเหมาะสม จัดย่อหน้าเป็นระเบียบ กำหนดคำสำคัญให้ชัดเจน ใช้การจัดลำดับหัวข้อที่เป็นระบบ และตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลก่อนใช้งาน

หน่วยงานของรัฐต้องจัดให้มีผู้ควบคุมงานหรือคณะกรรมการตรวจรับพัสดุเพื่อรับผิดชอบการบริหารสัญญาและการตรวจรับพัสดุ มีการจัดทำรายงานผลการตรวจรับ และมีการลงทะเบียนหรือบัญชีเพื่อควบคุมพัสดุ ตามระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างฯ

หมวดพัสดุในโปรแกรม Excel ควรประกอบด้วยข้อมูลพื้นฐาน เช่น รหัสพัสดุ ชื่อรายการ หน่วยนับ ราคาต่อหน่วย วันที่ได้มา แหล่งที่มา (ซื้อ/จ้าง/รับบริจาค) สถานที่เก็บ จำนวนคงเหลือ และสถานะการใช้งาน เพื่อให้สามารถติดตามและควบคุมพัสดุได้อย่างมีประสิทธิภาพ

สามารถพิจารณางดหรือลดค่าปรับได้ ในกรณีที่มีเหตุเกิดจากความผิดหรือความบกพร่องของหน่วยงานของรัฐ หรือเหตุสุดวิสัย หรือเหตุเกิดจากพฤติการณ์อันหนึ่งอันใดที่คู่สัญญาไม่ต้องรับผิดตามกฎหมาย ตามมาตรา 102

ผู้มีอำนาจอนุมัติสั่งซื้อสั่งจ้างเป็นไปตามระเบียบว่าด้วยการบริหารงบประมาณหรือระเบียบที่เกี่ยวข้อง ซึ่งในกรณีวงเงินไม่เกิน 100,000 บาท ส่วนใหญ่จะเป็นอำนาจของหัวหน้าหน่วยงานของรัฐหรือผู้ที่ได้รับมอบอำนาจจากหัวหน้าหน่วยงานของรัฐ

คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์และข้อร้องเรียน เป็นผู้มีอำนาจในการพิจารณาอุทธรณ์ โดยต้องพิจารณาให้แล้วเสร็จภายใน 30 วัน นับแต่วันที่ได้รับอุทธรณ์ ตามมาตรา 119

หน่วยงานของรัฐอาจจ่ายเงินค่าพัสดุล่วงหน้าให้แก่ผู้ประกอบการได้ไม่เกินร้อยละ 15 ของราคาซื้อหรือจ้าง แต่ถ้าเป็นการซื้อหรือจ้างจากหน่วยงานของรัฐจ่ายได้ไม่เกินร้อยละ 50 โดยผู้ประกอบการต้องวางหลักประกันเงินล่วงหน้าเต็มจำนวน

วิธี e-bidding มีขั้นตอนหลัก ได้แก่ (1) จัดทำแผนจัดซื้อจัดจ้าง (2) จัดทำร่างขอบเขตงาน/spec (3) จัดทำรายงานขอซื้อขอจ้าง (4) จัดทำร่างเอกสารและประกาศเผยแพร่ (5) กำหนดวัน เวลาชี้แจง (ถ้ามี) (6) เผยแพร่เอกสารและประกาศ (7) รับและเปิดซองข้อเสนอ (8) พิจารณาผล (9) ขออนุมัติสั่งซื้อสั่งจ้าง (10) ประกาศผู้ชนะ (11) จัดทำสัญญา

รายงานต่อหัวหน้าหน่วยงานของรัฐเพื่อทราบและสั่งการ โดยพร้อมกับส่งสำเนารายงานไปยังผู้ขายหรือผู้รับจ้าง และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ตามระเบียบฯ ข้อ 181

ลงบัญชีหรือทะเบียนเพื่อควบคุมพัสดุ แล้วแต่กรณี แยกเป็นชนิด และแสดงรายการตามตัวอย่างที่คณะกรรมการนโยบายกำหนด โดยให้มีหลักฐานการรับเข้าบัญชีหรือทะเบียนไว้ประกอบรายการด้วย ตามระเบียบฯ ข้อ 203

ห้ามหน่วยงานของรัฐทำการจัดซื้อจัดจ้างกับผู้ที่ถูกระบุชื่อเป็นผู้ทิ้งงานของหน่วยงานของรัฐ และห้ามทำสัญญากับผู้ยื่นข้อเสนอที่มีผลประโยชน์ร่วมกัน ตามมาตรา 109 แห่งพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างฯ

ต้องคำนึงถึงเกณฑ์ราคาและเกณฑ์อื่นประกอบด้วย เช่น ต้นทุนของพัสดุตลอดอายุการใช้งาน มาตรฐานสินค้า บริการหลังการขาย ผลการประเมินผู้ประกอบการ ข้อเสนอด้านเทคนิคหรือข้อเสนออื่น ตามที่กำหนดในกฎกระทรวง

ให้หัวหน้าหน่วยงานของรัฐหรือผู้ที่ได้รับมอบหมายแต่งตั้งผู้รับผิดชอบในการตรวจสอบพัสดุภายในเดือนสุดท้ายก่อนสิ้นปีงบประมาณของทุกปี ตามระเบียบฯ ข้อ 213

ต้องเปิดเผยราคากลางสำหรับการจัดซื้อจัดจ้างที่มีวงเงินเกิน 500,000 บาท โดยประกาศในระบบเครือข่ายสารสนเทศของกรมบัญชีกลางและของหน่วยงานของรัฐ ตามวิธีการที่กรมบัญชีกลางกำหนด ตามมาตรา 63

การประเมินผลการปฏิบัติงานของผู้ประกอบการต้องกระทำตามที่กรมบัญชีกลางกำหนด โดยต้องมีการบันทึกผลการประเมินลงในระบบจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ (e-GP) และนำผลไปใช้ประกอบการพิจารณาคัดเลือกผู้ประกอบการในการจัดซื้อจัดจ้างครั้งต่อไป

มีความจำเป็น โดยในงานจ้างก่อสร้าง หน่วยงานของรัฐต้องแต่งตั้งผู้ควบคุมงานเพื่อรับผิดชอบในการควบคุมงานก่อสร้างให้เป็นไปตามสัญญาหรือข้อตกลง ตามระเบียบฯ ข้อ 177

การจัดทำแผนการใช้พัสดุที่ผลิตภายในประเทศเกี่ยวข้องกับการจัดซื้อจัดจ้างงานก่อสร้างที่มีวงเงินงบประมาณตั้งแต่ 500,000 บาทขึ้นไป ตามกฎกระทรวงกำหนดพัสดุและวิธีการจัดซื้อจัดจ้างพัสดุที่รัฐต้องการส่งเสริมหรือสนับสนุน (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2563

หัวหน้าเจ้าหน้าที่มีหน้าที่ในการปฏิบัติการจัดซื้อจัดจ้าง การตรวจสอบและกลั่นกรองเอกสาร การบริหารสัญญา ควบคุมการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ ให้เป็นไปตามพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ รวมถึงการให้คำปรึกษาแก่เจ้าหน้าที่

เป็นการจัดหาพัสดุที่มีรายละเอียดคุณลักษณะไม่ซับซ้อน เป็นสินค้าหรือบริการทั่วไป มีมาตรฐาน มีผู้ขายหรือผู้ให้บริการจำนวนมาก และเป็นพัสดุที่กำหนดในระบบข้อมูลสินค้า (e-catalog)

ต้องเผยแพร่ประกาศและเอกสารประกวดราคาเป็นเวลาติดต่อกันไม่น้อยกว่า 10 วันทำการ ตามระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างฯ ข้อ 51

การจัดซื้อจัดจ้างพัสดุที่รัฐต้องการส่งเสริมหรือสนับสนุน ได้แก่ การจัดซื้อจัดจ้างพัสดุส่งเสริมการผลิตภายในประเทศ พัสดุจากวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม พัสดุที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม สามารถใช้วิธีเฉพาะเจาะจงได้

ประกอบด้วยประธานกรรมการ 1 คน และกรรมการอย่างน้อย 2 คน โดยให้แต่งตั้งจากข้าราชการ ลูกจ้างประจำ พนักงานราชการ พนักงานมหาวิทยาลัย พนักงานของรัฐ หรือพนักงานของหน่วยงานของรัฐที่เรียกชื่ออย่างอื่น

ต้องคำนึงถึงราคามาตรฐาน หรือราคาที่เคยซื้อหรือจ้างครั้งหลังสุดภายในระยะเวลา 2 ปีงบประมาณ หรือราคาตลาดที่สืบราคาจากท้องตลาด รวมทั้งราคาที่กำหนดโดยหน่วยงานกลางอื่น

หัวหน้าหน่วยงานของรัฐอาจแต่งตั้งคณะกรรมการขึ้นมาหรือมอบหมายให้เจ้าหน้าที่หรือบุคคลใดบุคคลหนึ่งรับผิดชอบในการจัดทำร่างขอบเขตของงานหรือรายละเอียดคุณลักษณะเฉพาะของพัสดุที่จะซื้อหรือจ้าง

ต้องมีรายการอย่างน้อย ได้แก่ (1) คุณสมบัติของผู้ยื่นข้อเสนอ (2) แบบใบเสนอราคา (3) ขอบเขตของงานหรือรายละเอียดคุณลักษณะเฉพาะของพัสดุ (4) แบบสัญญา (5) แบบหนังสือค้ำประกัน (6) เงื่อนไขการจัดซื้อจัดจ้าง

คณะกรรมการตรวจรับพัสดุต้องรายงานผลการตรวจรับต่อหัวหน้าหน่วยงานของรัฐเพื่อทราบ โดยผ่านหัวหน้าเจ้าหน้าที่ เมื่อดำเนินการตรวจรับพัสดุแล้วเสร็จ ตามระเบียบฯ ข้อ 175 (4)

หน่วยงานต้องบันทึกรายละเอียดแผนการจัดซื้อจัดจ้างประจำปี โดยระบุชื่อโครงการที่จะจัดซื้อจัดจ้าง วงเงินงบประมาณ ระยะเวลาที่คาดว่าจะดำเนินการ แล้วประกาศเผยแพร่แผนดังกล่าวในระบบ e-GP และเว็บไซต์ของหน่วยงาน

มี 2 ประเภท คือ (1) การยืม และ (2) การเก็บ การบันทึก การเบิกจ่าย โดยการจัดทำบัญชีหรือทะเบียนคุมพัสดุทุกประเภทของวัสดุ ครุภัณฑ์ ตามระเบียบฯ ข้อ 202-204

กำหนดค่าปรับเป็นรายวันในอัตราตายตัวระหว่างร้อยละ 0.01 – 0.10 ของราคางานจ้างนั้น แต่ต้องไม่ต่ำกว่าวันละ 100 บาท ตามระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างฯ ข้อ 162

หน่วยงานของรัฐต้องแจ้งให้ผู้ประกอบการทุกรายที่เข้ายื่นข้อเสนอทราบถึงเหตุผลของการยกเลิกการจัดซื้อจัดจ้างครั้งนั้น โดยต้องประกาศเหตุผลในระบบเครือข่ายสารสนเทศของกรมบัญชีกลางและของหน่วยงานนั้นด้วย

กำหนดให้ผู้ปฏิบัติงานด้านพัสดุต้องยึดถือและปฏิบัติในเรื่องความซื่อสัตย์ สุจริต โปร่งใส ตรวจสอบได้ ไม่เอื้อประโยชน์ให้ตนเองหรือผู้อื่น ยึดหลักประโยชน์ของทางราชการเป็นสำคัญ และปฏิบัติต่อผู้เสนอราคาอย่างเป็นธรรม

ต้องดำเนินการในระบบ e-GP เช่นเดียวกับการจัดซื้อจัดจ้างโดยวิธีอื่นๆ แต่หากวงเงินไม่เกิน 5,000 บาท จะไม่ต้องดำเนินการในระบบ e-GP ตามหนังสือกรมบัญชีกลาง ด่วนที่สุด ที่ กค 0405.4/ว 322 ลงวันที่ 24 สิงหาคม 2560

หน่วยงานภาครัฐจะดำเนินการจัดซื้อจัดจ้างได้เมื่อได้รับความเห็นชอบวงเงินงบประมาณที่จะใช้ในการจัดซื้อจัดจ้างจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องหรือผู้มีอำนาจในการพิจารณางบประมาณแล้ว

การเสนอราคาโดยวิธี e-market ทำได้ 2 ลักษณะ คือ (1) การเสนอราคาโดยใบเสนอราคา (Request for Quotation: RFQ) และ (2) การเสนอราคาโดยการประมูลอิเล็กทรอนิกส์ (Thai Auction) ตามระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างฯ

ต้องมีหลักประกันสัญญา แต่มีข้อยกเว้นในกรณีการจัดซื้อจัดจ้างที่มีวงเงินไม่เกิน 100,000 บาท หรือการจัดซื้อจัดจ้างโดยวิธีเฉพาะเจาะจงตามมาตรา 56 (2) (ข) (ง) หรือ (ฉ) หน่วยงานของรัฐอาจไม่เรียกหลักประกันสัญญาก็ได้

มี 4 วิธี ได้แก่ (1) ขาย (2) แลกเปลี่ยน (3) โอน (4) แปรสภาพหรือทำลาย ตามที่กำหนดในระเบียบฯ ข้อ 215

เมื่อหัวหน้าหน่วยงานของรัฐให้ความเห็นชอบรายงานผลการพิจารณาและผู้มีอำนาจอนุมัติสั่งซื้อสั่งจ้างแล้ว ก่อนที่จะมีการลงนามในสัญญาหรือข้อตกลาง

ใช้วิธีประกาศเชิญชวนทั่วไปแล้วไม่มีผู้ยื่นข้อเสนอ หรือข้อเสนอไม่ได้รับการคัดเลือก หรือเป็นพัสดุที่มีคุณลักษณะเฉพาะเป็นพิเศษหรือซับซ้อน หรือต้องผลิตจำหน่ายก่อสร้างหรือให้บริการโดยผู้ประกอบการที่มีฝีมือโดยเฉพาะ

ต้องแจ้งการเรียกค่าปรับตามสัญญาหรือข้อตกลงจากคู่สัญญาภายใน 7 วันทำการ นับถัดจากวันครบกำหนดส่งมอบ และเมื่อคู่สัญญาได้ส่งมอบพัสดุ ให้หน่วยงานของรัฐรีบตรวจรับหรือตรวจการจ้างและรีบทำการเบิกจ่ายเงิน

หากมีผู้ยื่นข้อเสนอเพียงรายเดียวหรือมีผู้ยื่นข้อเสนอหลายรายแต่ถูกต้องตรงตามเงื่อนไขที่กำหนดเพียงรายเดียว หรือไม่มีผู้ผ่านการคัดเลือก หรือราคาเสนอมีรายการที่ไม่ตรงตามที่กำหนด โดยเป็นไปตามมาตรา 56 วรรคหนึ่ง (1) (ก)

คณะกรรมการตรวจรับพัสดุต้องตรวจรับพัสดุให้ถูกต้องครบถ้วนตามสัญญา โดยปกติให้ตรวจรับพัสดุในวันที่ผู้ขายหรือผู้รับจ้างนำพัสดุมาส่ง และให้ดำเนินการให้เสร็จสิ้นโดยเร็วที่สุด มติของคณะกรรมการให้ถือเสียงข้างมาก

หลักประกันสัญญาให้ใช้อัตราร้อยละ 5 ของวงเงินงบประมาณหรือราคาพัสดุที่จัดซื้อจัดจ้างในครั้งนั้น เว้นแต่การจัดหาที่สำคัญพิเศษ หัวหน้าหน่วยงานของรัฐอาจกำหนดสูงกว่าร้อยละ 5 แต่ไม่เกินร้อยละ 10 ก็ได้

ต้องเผยแพร่ไม่น้อยกว่า 3 วันทำการ สำหรับการซื้อหรือจ้างครั้งหนึ่งซึ่งมีวงเงินเกิน 500,000 บาท แต่ไม่เกิน 5,000,000 บาท และไม่น้อยกว่า 5-20 วันทำการ สำหรับวงเงินที่สูงขึ้นตามที่กำหนดในระเบียบ

การจัดซื้อจัดจ้างพัสดุที่มีวงเงินไม่เกิน 500,000 บาท หรือกรณีฉุกเฉินที่มีความจำเป็นเร่งด่วน หรือกรณีที่มีผู้ประกอบการที่มีคุณสมบัติโดยตรงเพียงรายเดียว เป็นต้น ตามมาตรา 56 (2)

การคำนวณราคากลางงานก่อสร้างต้องดำเนินการตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการราคากลางกำหนด ซึ่งอ้างอิงจากฐานข้อมูลราคาวัสดุก่อสร้างของกรมบัญชีกลาง โดยคำนวณค่าวัสดุ ค่าแรงงาน ค่า Factor F และค่าใช้จ่ายอื่นๆ ตามหลักวิชาการช่าง

ตามมาตรา 11 แผนการจัดซื้อจัดจ้างประจำปีต้องประกอบด้วย (1) ชื่อโครงการที่จะจัดซื้อจัดจ้าง (2) วงเงินที่จะจัดซื้อจัดจ้างโดยประมาณ (3) ระยะเวลาที่คาดว่าจะจัดซื้อจัดจ้าง และ (4) รายการอื่นตามที่กรมบัญชีกลางกำหนด

หลักการพื้นฐานในการจัดซื้อจัดจ้างตามมาตรา 8 ได้แก่ คุ้มค่า โปร่งใส มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล และตรวจสอบได้ เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดแก่หน่วยงานของรัฐ

ประกาศและเอกสารเชิญชวนพร้อมทั้งเอกสารการจัดซื้อจัดจ้าง เช่น ขอบเขตของงาน (TOR) ใบเสนอราคา แบบสัญญา ตามแบบที่คณะกรรมการนโยบายกำหนด

ต้องบันทึกรายละเอียดการพิจารณาและผลการพิจารณาในระบบให้ครบถ้วน จากนั้นประกาศผู้ชนะการเสนอราคาในระบบ e-GP เพื่อให้ระบบส่งข้อมูลไปประกาศในเว็บไซต์กรมบัญชีกลางและเว็บไซต์หน่วยงาน

ระบบ e-GP เป็นระบบที่จัดทำโดยกรมบัญชีกลางเพื่อใช้เป็นช่องทางในการดำเนินการจัดซื้อจัดจ้างผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ ทำให้เกิดความโปร่งใสและสามารถตรวจสอบได้